Μείωση Αποβλήτων Τροφίμων

Κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι το 1/3 του παραγόμενου φαγητού, αριθμός ο οποίος ισοδυναμεί σε 1,3 δισεκατομμύρια τόνους τροφής, αξίας περίπου 1 τρισεκατομμυρίου, καταλήγει να σαπίζει στους κάδους απορριμμάτων των καταναλωτών και των λιανεμπόρων ή να καταστρέφεται λόγω των κακών πρακτικών μεταφοράς ή συγκομιδής.

Αν και οι βασικές επιπτώσεις των τροφίμων στο περιβάλλον οφείλονται στην παραγωγή τους (γεωργία, επεξεργασία τροφίμων) τα νοικοκυριά, εντούτοις, επηρεάζουν και εκείνα με τον τρόπο τους μέσω των διατροφικών τους συνηθειών. Γεγονός που επηρεάζει το περιβάλλον μέσω της ενέργειας που καταναλώνεται για το μαγείρεμα της τροφής, αλλά και την παραγωγή αποβλήτων.

Τρία δισεκατομμύρια τόνοι τροφίμων καταλήγουν στους κάδους κάθε χρόνο ενώ σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι υποσιτίζονται και άλλο ένα λιμοκτονεί. Η υπερκατανάλωση της τροφής είναι επιζήμια τόσο για την υγεία μας όσο και για το περιβάλλον. Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι σε παγκόσμιο επίπεδο είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Η υποβάθμιση του εδάφους και η μείωση της γονιμότητάς του, η μη βιώσιμη χρήση του νερού, η υπεραλίευση καθώς και η υποβάθμιση του θαλάσσιουπεριβάλλοντος μειώνουν την ικανότητα των φυσικών πόρων να μας προμηθεύσουν με τρόφιμα.

Η πρόκληση είναι τριπλή: περιβαλλοντική, οικονομική και ηθική!

Η περιβαλλοντική πρόκληση είναι σαφής και μεγάλη. Οι πόροι που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων αποτελούν επιβάρυνση για το περιβάλλον, και ειδικά στην περίπτωση που τελικά τα τρόφιμα δεν αξιοποιούνται.

Έτσι, οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις αυξάνονται, το έδαφος χάνει τα συστατικά του, το πόσιμο νερό από τη μία εξαντλείται, ο υδροφόρος ορίζοντας από την άλλη διαβρώνεται πχ. από λιπάσματα, φυτοφάρμακα και την διαρκή επιβάρυνση των χώρων υγειονομικής ταφής, ενώ και ενεργειακοί πόροι δαπανώνται για την καλλιέργεια, επεξεργασία, συντήρηση, μεταφορά, και παρασκευή φαγητού, προκειμένου αυτό να μην καταλήξει προς βρώση.

Η οικονομική πρόκληση είναι επίσης σημαντική, αφού σε παγκόσμιο επίπεδο, η ετήσια οικονομική ζημία που προκύπτει από τα απόβλητα τροφίμων εκτιμάται στα 940 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Ε.Ε μόνο εκτιμάται σε 143 εκατομμύρια Ευρώ.

Η ηθική πρόκληση, είναι ανεπίτρεπτη! Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), τα απόβλητα τροφίμων συνεισφέρουν στην επισιτιστική ανασφάλεια, επιφέροντας μείωση στη διαθεσιμότητα των τροφίμων και περιορίζοντας την πρόσβαση σε ασφαλή,πλούσια σε θρεπτικά συστατικά κι οικονομικά προσιτά τρόφιμα. Την ίδια στιγμή υπολογίζεται ότι σήμερα 811 εκατομμύρια άνθρωποι, το 9,9% του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρουν από πείνα, ή βρίσκονται στο φάσμα της επισιτιστικής ανασφάλειας.

Κάθε χρόνο παράγουμε περίπου 90 κιλά αποβλήτων τροφίμων ο καθένας μας. Έχουμε ποτέ αναρωτηθεί γιατί καταλήγουμε να πετάμε τόσο φαγητό στο σπίτι μας;

Ενδεικτικά τα αίτια παραγωγής αποβλήτων τροφίμων στα νοικοκυριά μας:

• Παρορμητικές αγορές
• Σύγχυση σχετικά με τη σήμανση ελάχιστης διατηρησιμότητας τροφίμων
• Αγορά «νέων» προϊόντων που τελικά «δεν αρέσουν».
• Ακατάλληλο μέγεθος συσκευασίας.
• Κακή διαχείριση αποθήκευσης.
• Ανεπαρκής προγραμματισμός γευμάτων.
• Έλλειψη τεχνικής/ χρόνου για την παρασκευή φαγητού

Τι μπορούμε να κάνουμε;

• Ας μάθουμε να ξεχωρίζουμε την διαφορά στη σήμανση πάνω στις συσκευασίες των τροφίμων που αγοράζουμε: Η «Ημερομηνία λήξης ή Ανάλωση έως» μας λέει πότε μπορεί να φαγωθεί το προϊόν, χωρίς κίνδυνο για την υγεία. Η «Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αναφέρει μέχρι πότε το προϊόν διατηρεί τη μέγιστη ποιότητά του.
• Αρχικά ενημερωνόμαστε, αν γνωρίζουμε το πρόβλημα, τότε σίγουρα μπορούμε με μικρές καθημερινές πράξεις να συμβάλουμε στην αποφυγή του.
• Έπειτα οργανωνόμαστε, η οργάνωση είναι σπουδαίος σύμμαχος, για όλους τους στόχους που θέτουμε στη ζωή μας. Οργανώνουμε και προγραμματίζουμε τα ψώνια του μήνα ή της εβδομάδας ανάλογα τις ανάγκες μας, και χωρίς υπερβολές. Κι αν λείψει κάτι, στη Ρόδο ζούμε το mini market, είναι στη γωνία. Οργανώνουμε και τακτοποιούμε συχνά το ψυγείο μας και τα ντουλάπια μας. Μετακινούμε τα πιο σύντομα να λήξουν ή πιο παλιά προϊόντα μπροστά και τα νεότερα πιο πίσω.
• Κατόπιν ψωνίζουμε έξυπνα και ποτέ πεινασμένοι έτσι αποφεύγουμε τις παρορμητικές αγορές και δεν αγοράζουμε νέα προϊόντα που τελικά δεν μας αρέσουν! Που σημαίνει ότι αγοράζουμε τα προϊόντα και τις ποσότητες που πραγματικά έχουμε ανάγκη, στο χρόνο που τις έχουμε ανάγκη. Και μπορούμε να το κάνουμε αυτό, αφού έχουμε ενημερωθεί σχετικά με τις ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας και ημερομηνίες λήξης. Επίσης, ψωνίζουμε και τα κακομούτσουνα στην όψη φρούτα και λαχανικά, αφού ξέρουμε ότι έχουν την ίδια γεύση με τα υπόλοιπα της σοδειάς.
• Τέλος μαγειρεύουμε και τρώμε έξυπνα. Με απλά λόγια, μαγειρεύουμε τις ποσότητες που πραγματικά έχουμε ανάγκη, χρησιμοποιώντας πρώτα τα υλικά ή τα τρόφιμα που είτε αφήσαμε από χθες που ετοιμάζαμε κάτι άλλο για φαγητό ή τα κοντόληκτα τρόφιμα που έχουμε σπίτι μας. Βέβαια, δεν ξεχνάμε στο ψυγείο και εκείνη τη μισή μερίδα που πήραμε μαζί μας φεύγοντας από το εστιατόριο.
• Τα τρόφιμα μακράς διαρκείας που υπάρχουν στα ντουλάπια της κουζίνας μας τα οποία λήγουν σύντομα και δεν χρειαζόμαστε, ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ….,εναλλακτικά ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ τα δωρίσουμε για τις ανάγκες παρασκευής των γευμάτων των οικονομικά αδύναμων συμπολιτών μας που εξυπηρετούνται από τη ΔΟΜΗ ΣΥΣΣΙΤΙΟΥ του Δημοτικού Οργανισμού Πρόνοιας Ρόδου. Με αυτό τον τρόπο, καμία μερίδα φαγητού που θα παρασκευάζαμε με αυτά τα τρόφιμα δεν θα πάει χαμένη. Μπορούμε να δωρίσουμε κλειστές συσκευασίες τροφίμων που είναι σε άριστη κατάσταση. Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στην Κοινωνική Υπηρεσία του Δ.Ο.Π στα τηλέφωνα: 22410-44603/ 2241044604.
• Και κάτι τελευταίο που θα μας βοηθήσει ας μην ξεχνάμε ότι η τεχνολογία είναι στο πλευρό μας, μπορούμε λοιπόν να αναζητήσουμε και να χρησιμοποιήσουμε μια σειρά από εργαλεία και εφαρμογές, τα οποία θα μας βοηθήσουν με τον καλύτερο τρόπο να πετύχουμε το στόχο της μηδενικής σπατάλης τροφίμων.
• Όλοι μας μπορούμε, λίγο έως πολύ να εμπλακούμε ενεργά ιδίως αν έχουμε το μικρόβιο του εθελοντισμού μέσα μας και για να αναζητήσουμε περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν δύο δυναμικές πρωτοβουλίες στο χώρο της μείωσης της σπατάλης των τροφίμων: www.boroume.gr και https://foodsavingalliancegreece.gr/